Στο πλαίσιο του έργου CARE SEA – «Συνεργασία και ευαισθητοποίηση για μια απαλλαγμένη από ρύπανση και περιβαλλοντικά βιώσιμη Μαύρη Θάλασσα», η Consortis Geospatial ανέλαβε την υλοποίηση σύμβασης που αφορά την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου πλαισίου για την παρακολούθηση, ανάλυση και αντιμετώπιση της θαλάσσιας ρύπανσης από πλαστικά και μικροπλαστικά στον Θερμαϊκό Κόλπο.

Εισαγωγή

Στο πλαίσιο του έργου CARE SEA – «Συνεργασία και ευαισθητοποίηση για μια απαλλαγμένη από ρύπανση και περιβαλλοντικά βιώσιμη Μαύρη Θάλασσα», η Consortis Geospatial ανέλαβε την υλοποίηση σύμβασης που αφορά την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου πλαισίου για την παρακολούθηση, ανάλυση και αντιμετώπιση της θαλάσσιας ρύπανσης από πλαστικά και μικροπλαστικά στον Θερμαϊκό Κόλπο.

Η εμπειρία της εταιρείας σε σύνθετα έργα γεωπληροφορικής και περιβαλλοντικής τεκμηρίωσης επιτρέπει τη σύνδεση της τεχνικής γνώσης με πρακτικά εργαλεία υποστήριξης αποφάσεων.

Το πρόβλημα

Η υλοποίηση της υπηρεσίας απαιτήθηκε λόγω της αυξανόμενης περιβαλλοντικής πίεσης που προκαλεί η θαλάσσια ρύπανση από πλαστικά και μικροπλαστικά. Τα μικροπλαστικά είναι δύσκολο να εντοπιστούν και να παρακολουθηθούν, ενώ η διασπορά τους επηρεάζεται από τις υδροδυναμικές συνθήκες, τις παράκτιες δραστηριότητες και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής μελέτης.

Οι παρατηρήσεις της συμμετοχικής πλατφόρμας CARE SEA συγκρίθηκαν με τα γνωστά πρότυπα συσσώρευσης θαλάσσιων απορριμμάτων στον Θερμαϊκό Κόλπο και παρουσίασαν σαφή συμφωνία με περιοχές που είχε ήδη εντοπίσει ο Δήμος Θεσσαλονίκης.

Η λύση

Για την αντιμετώπιση του προβλήματος αναπτύχθηκε και προσαρμόστηκε ένα πλαίσιο αριθμητικής μοντελοποίησης υδροδυναμικής και μεταφοράς μικροπλαστικών σε διαφορετικές περιοχές μελέτης. Τα μοντέλα αυτά υποστηρίζουν την κατανόηση της κίνησης και πιθανής συγκέντρωσης των ρύπων, ενώ παράλληλα τέθηκαν οι βάσεις για τα επόμενα στάδια βελτίωσης και αξιοποίησής τους.

Παράλληλα, δημιουργήθηκε διαδικτυακή πλατφόρμα συμμετοχικής χαρτογράφησης, μέσω της οποίας οι πολίτες μπορούν να καταγράφουν γεωαναφερμένες παρατηρήσεις θαλάσσιας ρύπανσης. 

Η ανάλυση των επικυρωμένων παρατηρήσεων του CARE SEA αποκάλυψε παρόμοια χωρικά μοτίβα. Οι επαναλαμβανόμενες αναφορές πολιτών συγκεντρώνονταν σε περιοχές δίπλα στη ζώνη μετάβασης Παλιού Λιμανιού–Λεωφόρου Νίκης, στην παραλία του Λευκού Πύργου.

Με τον τρόπο αυτό, η τεχνική μελέτη συνδυάστηκε με την ενεργό συμμετοχή της κοινωνίας, ενισχύοντας τη συλλογή δεδομένων και την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση.

Οφέλη

Η υλοποίηση της σύμβασης προσφέρει σημαντικά οφέλη. Συγκεκριμένα:

• Ενισχύεται η επιστημονική τεκμηρίωση της θαλάσσιας ρύπανσης.
• Παρέχονται εργαλεία για καλύτερη παρακολούθηση, ανάλυση και λήψη αποφάσεων.
• Η αξιοποίηση γεωχωρικών δεδομένων και μοντέλων επιτρέπει την καλύτερη κατανόηση των περιοχών υψηλής περιβαλλοντικής πίεσης και υποστηρίζει τον σχεδιασμό στοχευμένων παρεμβάσεων.
• Η συμμετοχική πλατφόρμα ενδυναμώνει τη συνεργασία μεταξύ πολιτών, φορέων και επιστημονικής κοινότητας, συμβάλλοντας στη διασυνοριακή συνεργασία, στην ενημέρωση του κοινού και στη διαμόρφωση πολιτικών βασισμένων σε δεδομένα.

Συνολικά, η σύμβαση δημιουργεί προστιθέμενη αξία για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και την προώθηση βιώσιμων πρακτικών διαχείρισης.